fot. bezaleel31

Przez ostatnie dni w telewizji centralne miejsce zajmowały programy edukacyjne i publicystyczne poświęcone proklamacji republiki. W całym kraju odbywają się setki koncertów, parad i wystaw poświęconych rocznicy. W szkołach wszystkich szczebli odbyły się akademie poświęcone proklamacji republiki. Wiele muzeów i obiektów związanych z transformacją ustroju jest otwartych dla zwiedzających, m.in. lizboński Palácio das Necessidades, czyli dawna rezydencja królów portugalskich.

Dzisiejsze uroczystości na Praça co Comércio w Lizbonie były zwieńczeniem długotrwałych przygotowań. Uczestniczyli w nich prezydent Cavaco Silva, premier José Socrates, parlamentarzyści wszystkich opcji politycznych, przedstawiciele świata kultury i oświaty oraz tysiące mieszkańców miasta. W swoich przemówieniach zarówno prezydent, jak i premier podkreślali konieczność jedności wobec nękającego kraj kryzysu. 

Portugalia proklamowała republikę jako trzeci europejski kraj, po Szwecji i Francji. Starania o zmianę ustroju trwały dwadzieścia lat. W tym czasie republikanie zajmowali stanowiska m.in. w radach miejskich. Po zamachu w 1908 roku, w trakcie którego zginął król i następca tronu, sprawa nabrała tempa. Ostatni król Portugalii, ocalały z zamachu młodszy królewicz Manuel II zwany Nieszczęśliwym panował dwa lata i odnosił się przychylnie do idei liberalnych. W związku z tym proklamacja republiki była tak naprawdę kwestią czasu.

Dzisiaj Portugalczycy świętują w cieniu kryzysu ekonomicznego i związanych z tym dyskusji nad kształtem przyszłorocznego budżetu. Jednak nie przeszkodziło to w hucznym świętowaniu tego najważniejszego dla państwa portugalskiego dnia.